Ở TPHCM, những ý tưởng mới lạ, độc đáo luôn được những người có đầu óc kinh doanh mang ra thử nghiệm. Chưa đề cập đến khả năng kinh doanh thành công, những ý tưởng khai thác chất thô mộc ít nhiều cho thấy sự năng động nắm bắt nhu cầu đa dạng về đời sống tinh thần của cư dân đô thị.

Kịch hay đời?

Cà phê Đỏ là một trong số ít quán ở TPHCM kinh doanh mô hình cà phê kịch. Chọn tuần lễ đầu của tháng 7 Âm lịch - mùa Vu Lan báo hiếu để ra mắt vở kịch Ầu ơ nói về tình mẫu tử, có vẻ như chủ quán và các diễn viên kịch đã khá nhanh nhạy trong việc đoán biết tâm ý khán giả.

Quán nằm trong con hẻm 118 Trần Quang Diệu, được sơn màu đỏ chói lọi từ trong ra ngoài khiến khách có cảm giác như đang ở một khu phố Tàu. Đêm khai diễn vở kịch Ầu ơ, quán có chừng 30 khách ngồi ở tầng trệt và gác lửng.

21 giờ, đèn đóm trong quán bỗng tối sầm lại. Đó là thời điểm vở kịch bắt đầu. Không có sân khấu, không có âm thanh phát ra từ những chiếc loa, các diễn viên đứng trước mặt khán giả mà diễn mộc. Sàn quán là sàn diễn. Những cánh cửa ra vào quán được sử dụng như “cánh gà sân khấu”, đóng mở vào giữa các phân đoạn diễn xuất.

Có cảnh diễn viên ngồi bệt ngay bậc cầu thang khóc lóc ỉ ôi, hoặc lên hẳn tầng lửng mà diễn và tung hứng với khách. Có diễn viên vừa diễn xong vai, xuống phía dưới làm việc hậu đài, chiếu ánh sáng đèn pin vào các diễn viên, hoặc điều chỉnh nhạc nền cho vở diễn. Chủ quán, anh Trương Phúc, cho rằng khi con người trở nên quen thuộc với công nghệ số và đời sống đô thị dường như đang “bội thực” với âm thanh, ánh sáng, người ta có khuynh hướng trở về với những gì đơn giản, mộc mạc.

Một địa chỉ cà phê kịch khác là quán Bệt. Tại đây, khách không có ghế ngồi, vì đến Bệt là để… ngồi bệt! Thực ra là ngồi trên những chiếc gối nệm hay túi vải đựng hạt nhựa bên cạnh những chiếc bàn thấp, bé. Khách có cảm giác như đang ở quán trà của vài thế kỷ trước.

Cũng như ở quán Đỏ, diễn viên kịch ở quán Bệt diễn mộc, không sử dụng bất kỳ thiết bị âm thanh nào. Họ tới lui, tương tác với khán giả trong đủ cung bậc cảm xúc: hỷ, nộ, ái, ố.

Đam mê và thử thách

Những diễn viên đang diễn vở Ngao Sò Ốc Hến ở quán Bệt cho biết, thú vị nhất là bốn mặt đều được nhìn thấy khán giả. Các chi tiết trong khi diễn phải thật, ví dụ khi móc tiền trong túi ra thì phải là tờ tiền thật, không có chuyện diễn “gió”! Bên cạnh đó, những nhận xét tức thời của khán giả giúp cho diễn viên có cơ hội điều chỉnh diễn xuất ngay khi đang diễn.

Diễn viên Hoàng Minh Phi (còn gọi là Tèo), trưởng nhóm kịch NNCK đang diễn độc quyền tại quán Đỏ, tâm sự, anh từng được trui rèn dưới mái trường nghệ thuật sân khấu nhưng hiện tại đang làm nhân viên tiếp thị cho một công ty. Anh tham gia diễn cà phê kịch cho đỡ nhớ nghề! Phi cho biết, kịch bản diễn ở cà phê kịch cần phải phù hợp với không gian của quán. Sau mỗi vở diễn, nhóm kịch thường có khoảng 15-20 phút lắng nghe khán giả đánh giá, góp ý. Cái khó của kịch bản cho các vở kịch-cà phê là phải sáng tạo được bầu không khí mới mẻ cho khán giả.

Có vẻ cẩn trọng hơn, anh Đỗ Thanh Lâm, chủ quán Bệt, đã âm thầm thăm dò nhu cầu thưởng thức cà phê-kịch và thử nghiệm loại hình này từ ba năm qua. Cho đến nay, có đến 80% khách đến quán là nhờ quảng cáo truyền miệng, đặc biệt, phần lớn khách ở độ tuổi dưới 35, và trên thực tế, quán chưa phải bù lỗ.

Cũng đã có vài khán giả của Bệt mạnh dạn mở quán cà phê kịch của mình, tuy nhiên, việc thử nghiệm đang gặp những thách thức và không dễ duy trì. Theo quan sát của anh Lâm, một số quán đã phải ngưng hoạt động chỉ sau thời gian ngắn vì thiếu kịch bản phù hợp, thiếu diễn viên giỏi nghề. Có vài quán đang nỗ lực bố trí lại không gian, trang trí lại nội thất với hy vọng có cơ hội tái khai trương giàu sinh khí hơn…