Xét trên nhiều chỉ số, hầu hết các nền kinh tế mới nổi đang ở tình trạng tăng trưởng nóng, kéo theo đó là nhiều dấu hiệu cảnh báo rủi ro.
Ấn Độ là một trong những thị trường tăng trưởng nóng nhất hiện nay.
Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho biết, dòng vốn tư nhân đổ vào 30 nền kinh tế mới nổi lớn nhất trên toàn thế giới sẽ đạt 1.041 tỷ USD trong năm nay và tăng lên đến 1.056 tỷ USD trong năm 2012.
Mức dự đoán này cao hơn khoảng 80 tỷ USD so với những dự đoán được đưa ra hồi đầu năm, chủ yếu do thay đổi từ hai nền kinh tế là Brazil và Trung Quốc. Ông Harles Dallara, Giám đốc Điều hành IIF cho biết: “dòng vốn vào các thị trường mới ở mức cao đang phản ánh sự tăng trưởng mạnh mẽ và đạt hiệu suất cao của nhóm này trong tổng thể nền kinh tế toàn cầu”.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo, sức ép lạm phát tại các nền kinh tế mới nổi sẽ đe dọa sự tăng trưởng bền vững. Các nền kinh tế mới nổi ở châu Á sẽ có tốc độ tăng trưởng GDP nhanh hơn các quốc gia cùng hạng bậc ở những khu vực khác.
Cụ thể, tăng trưởng GDP trung bình ở tất cả các nền kinh tế mới nổi là 5 - 6%, trong khi với châu Á sẽ cao hơn khoảng 1%. Tăng trưởng kinh tế cũng như đà leo thang của giá hàng hóa và thực phẩm đang khiến lạm phát tại các nền kinh tế mới nổi tăng cao.
The Economist xếp hạng 27 nền kinh tế mới nổi xét đến rủi ro tăng trưởng quá nóng của từng nước dựa trên 6 chỉ số khác nhau. Tính cả 6 chỉ số này, nhóm nền kinh tế đang tăng trưởng nóng gồm: Argentina, Brazil, Hồng Kông, Ấn Độ, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam. Khá ngạc nhiên là Trung Quốc lại ở ngưỡng khá an toàn, nhờ các biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh tay.
Theo đó, tính đến tháng 5/2011, lạm phát tại các nền kinh tế mới nổi trung bình ở mức 6,7%. Lạm phát tăng cao chủ yếu do giá thực phẩm tăng; so với nhóm nước giàu, thực phẩm chiếm tỷ lệ lớn hơn trong tiêu dùng tại nhóm nước mới nổi.
Tăng trưởng tín dụng là một trong những yếu tố dẫn đến bong bóng tài sản hay lạm phát. Cách tính của The Economist xem tín dụng có tăng trưởng quá nóng hay không dựa vào chênh lệch giữa tín dụng ngân hàng và GDP danh nghĩa. Có thể thấy, tín dụng dành cho lĩnh vực tư nhân tại Thổ Nhĩ Kỳ và Hồng Kông tăng trưởng cao hơn 20% so với GDP danh nghĩa.
Tăng trưởng tín dụng tại các nền kinh tế như Việt Nam, Ấn Độ, Đài Loan cũng quá +5%. Tăng trưởng tín dụng tại Trung Quốc đã giảm một nửa trong năm qua và hiện nay khá cân xứng với tăng trưởng GDP.
Bên cạnh đó, lãi suất thực hiện đang ở mức âm tại hơn một nửa trong nhóm 27 nền kinh tế các nước mới nổi. Lãi suất thực âm đang khiến tín dụng và lạm phát tăng nhanh hơn tại các nền kinh tế tăng trưởng nhanh như Argentina, Ấn Độ, Việt Nam và Hồng Kông. Thâm hụt tài khoản vãng lai có thể là chỉ báo cho việc kinh tế tăng trưởng quá nóng, khi nhu cầu nội địa vượt quá nguồn cung.
Tình hình này đang diễn ra nghiêm trọng tại Thổ Nhĩ Kỳ, khi thâm hụt lên tới 8% GDP trong năm nay từ mức 2% vào năm 1999. Đứng liền kề là Nam Phi và Việt Nam. Nhìn chung, 6/7 nền kinh tế đang có thâm hụt ngân sách khá cao (Ấn Độ thâm hụt tới 8% GDP), duy nhất ngân sách của Hồng Kông thặng dư.
HÀ CÚC