Giữ tỷ giá không tăng quá 1% cho đến hết năm 2011, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) - ông Cao Sỹ Kiêm cho rằng, NHNN hoàn toàn có thể sử dụng nguồn dự trữ ngoại hối để bình ổn thị trường ngoại tệ.

* Khi mới nhậm chức, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã cam kết sẽ giữ ổn định tỷ giá USD/VND không tăng quá 1% cho đến hết năm 2011. Tỷ giá bình quân liên ngân hàng thời điểm đó ở mức 20,628 VND/USD. Ông nhận xét thế nào về tuyên bố của NHNN?

- Đưa ra cam kết vào lúc đó là cần thiết vì tình hình lúc đó rất căng. Đặc biệt tâm trạng của doanh nghiệp (DN), người dân rất hoang mang, không biết hướng của ngoại tệ đi đến đâu và diễn biến ra sao.

Khi NHNN đưa ra tuyên bố đó, tình hình của doanh nghiệp (DN) mới dần ổn định. Biết tỷ giá sẽ được giữ ở mức 1%, DN yên tâm đầu tư, kinh doanh, bớt tâm lý chạy đua theo tin đồn. Chúng ta đã dùng biện pháp hành chính để giải quyết vấn đề tình thế này rất tốt.

Mặt khác, tuyên bố đó là có cơ sở. Thời gian qua, ta đã làm và có chuyển biến, giữ được tỷ giá ở mức như đã cam kết. Tuy nhiên, thị trường luôn diễn biến rất phức tạp.

Hiện tỷ giá ép sát 1% rồi, thậm chí đã có lúc vọt lên, nhu cầu USD cuối năm để nhập vật tư nguyên liệu chuẩn bị cho sản xuất đầu năm tới tăng cao, việc huy động từ xã hội lại không được như ý. Cung - cầu chưa được giải quyết một cách triệt để nên sức ép về tỷ giá đang rất căng.

* Như ông nói, NHNN đã sử dụng biện pháp hành chính một cách có hiệu quả?

- Lúc căng thẳng và cần thiết, chúng ta có thể áp dụng biện pháp hành chính, để giải quyết các vấn đề mang tính tình thế.

Nhưng điều này sẽ đi ngược lại kinh tế thị trường, tác dụng rất kém, thậm chí còn phản tác dụng, nếu chúng ta kéo dài quá lâu. Vì vậy, ngay khi các yếu tố kinh tế đã xuất hiện, ta phải chuyển sang dùng biện pháp kinh tế.

Trong bối cảnh hiện nay, ta phải có biện pháp để thu lại nguồn USD trôi nổi một cách tích cực hơn, cải tiến các dịch vụ để làm kiều hối tốt hơn, cung ứng USD linh hoạt hơn. Đó cũng là những yêu cầu cấp bách, bởi nếu để thị trường bí bách quá, thì chỉ cần vài trăm triệu USD chảy tự do, sẽ đẩy tỷ giá lên rất nhanh.

* Trong hai tháng, với 14 đợt điều chỉnh của NHNN, tỷ giá liên ngân hàng đang đứng ở 20,803 VND/USD. Như vậy, so với mức 20,628 VND/USD khi NHNN đưa ra cam kết, thì tỷ giá bình quân liên ngân hàng hiện đã tăng 0.85%, tiến gần mục tiêu 1%. Theo ông, chúng ta có giữ được tỷ giá ở mức đã cam kết?

Nếu NHNN quyết tâm thì vẫn làm được, vì có mấy lý do. Thứ nhất, khả năng dự trữ ngoại hối đã tăng lên, cán cân thanh toán đã được cải thiện, xuất khẩu tăng 30% so với năm ngoái, nhập khẩu cũng đã ép xuống được và USD ngoài xã hội vẫn còn. Thứ hai, việc thực hiện các chính sách để tập trung USD từ các DNNN chưa làm triệt để.

Tất cả những dư địa ấy vẫn còn. Nếu ta làm tích cực, giải quyết một cách rất năng động để nó khỏi gây sốc, chống được tâm lý cục bộ thì có thể giữ được tỷ giá ở mức đó. Còn nếu quản lý lỏng, để sức ép tăng, trong khi không cung ứng đủ, dứt khoát thị trường vọt lên và sẽ làm giá mới.

* Với kinh nghiệm của mình, rơi vào trường hợp như vậy, ông sẽ xử lý như thế nào?

Nhà nước phải can thiệp, phải cung ứng để bít được những chỗ có thể làm tỷ giá tăng lên. Với những DN cần huy động thì cho họ cơ chế, còn những DN cần phục vụ thì mình phải hỗ trợ thanh khoản, bằng cách sử dụng nguồn dự trữ ngoại hối để bình ổn thị trường ngoại tệ, chỉ như vậy, thị trường tự do mới không thể bị làm rối lên. Đó là những biện pháp tích cực và trong tầm tay và mình có thể làm được.

* Xin cảm ơn ông!